Nieuwsbrief Mei 2012

Deze keer: 20 jarig jubileum Vluchtelingen in de Knel, terugblik zuster Bets, vooruitblik, een kijkje in de wondere wereld van het vreemdelingenrecht, cijfers over wie we hebben geholpen, en persoonlijke verhalen van vluchtelingen en wat zij aan Vluchtelingen in de Knel hebben gehad.

20 JARIG JUBILEUM VAN VLUCHTELINGEN IN DE KNEL

Vluchtelingen in de knel bestaat dit jaar twintig jaar. Dit is niet iets om te vieren, maar wel om trots bij stil te staan. De afgelopen twintig jaar hebben vele vrijwilligers samen met het kernteam een groot aantal  uitgeprocedeerde asielzoekers geholpen. In deze extra dikke nieuwsbrief en met een uitgebreid artikel in het Eindhovens Dagblad zal er terug gekeken worden op deze periode. Tijdens onze lustrum bijeenkomst op 20 juni, de Internationale Dag van de Vluchteling, willen we samen stilstaan bij de situatie van dit moment en vooruitkijken.

Op 20 juni beginnen we met het schetsen van een beeld van de huidige situatie van asielzoekers: hoe slecht het beleid vaak is voor hen, maar ook hoe goed zij vaak terecht komen als ze een kans krijgen.  Chris Paulussen van het Eindhovens Dagblad houdt een inleiding over hoe beeldvorming werkt. Wethouder Lenie Scholten beschrijft de situatie van uitgeprocedeerde asielzoekers in Eindhoven.

Jubileumnummer, mei 2012

We willen die middag graag samen met u zoeken naar mogelijkheden om de beeldvorming over uitgeprocedeerden in Nederland ten positieve te beïnvloeden. Het beeld dat mensen hebben van en over vluchtelingen is immers de basis van het beleid en daarmee ook direct van invloed op de mensen die wij proberen te helpen. We hebben dan ook de ambitie om de uitkomsten van die middag als fundament te gaan gebruiken, voor onze inzet in de komende jaren.

Vanaf deze plaats bedankt ik alvast iedereen die de afgelopen twintig jaar zijn of haar steentje heeft bijgedragen, als donateur of als vrijwilliger.

Wim Steenbergen, voorzitter

 

Vluchtelingen in de Knel betekent voor mij…

“…erg leuk.”
Een man uit Irak, 23 jaar, in afwachting van zijn procedure.

“…heel veel, zonder hen zou ik niet weten wat ik moest doen. Ze helpen mij als ik naar de huisarts moet en dat is wat een mens nodig heeft.  Ook helpen ze mij met de voorbereiding van terugkeer naar mijn eigen land.”
Een man uit Georgië, 26 jaar oud, treft voorbereidingen voor vrijwillige terugkeer.

 

EEN TERUGBLIK DOOR zuster BETS VERBAKEL
…WE BLIJVEN DOORGAAN…

Wie zou er uit zichzelf vluchten,
wie zou zonder afscheid te nemen
z’n eigen huis, z’n eigen dorp of stad,
z’n eigen land, z’n eigen familie in de steek laten
en dan ergens aankomen waar je niet welkom bent?

Uit: “Mirad, een jongen uit Bosnië”.

In 1987 begon een kleine groep betrokkenen in Eindhoven en omgeving zich in te zetten voor uitgeprocedeerde asielzoekers. Op voorstel van het Netwerk Religieuzen voor Vluchtelingen werd er in 1992 het Regionaal Samenwerkingsverband Vluchtelingen in de Knel opgericht.  Vooral met de hulp van mijn huisgenoten was er al veel aan vooraf gegaan: levendige contacten met vluchtelingen; leerzame bezoeken aan groepen, die al veel ervaring hadden; bezinning op artikelen van theologen, schriftelijke en persoonlijke contacten met politici.

Als Regionaal Samenwerkingsverband Vluchtelingen in de Knel konden we deze activiteiten voortzetten met meer kracht. We waren blij dat de aandacht voor uitgeprocedeerde asielzoekers  breder werd gedragen.  Meerdere leden waren tot diep in hun hart getroffen door de schrijnende individuele nood en verlangden vurig ook te werken aan politieke veranderingen. Hoe kon op beide niveaus aandacht worden gegeven?

De aanstelling van Rian Ederveen, die de structurele en juridische kanten van ons werk kwam versterken richting de kerken en de politiek, gaf een nieuwe kans. Daarnaast bleven de andere leden van het Samenwerkingsverband mee zoeken naar mogelijkheden voor opvang en financiële steun. Het was indrukwekkend dat naast communiteiten van religieuzen ook particulieren opvang en financiële steun  aanboden; de namen van Mevr. Smulders, Tiny en Sjef van de Donk mogen hier nog weleens genoemd worden.

Het aantal donateurs groeide, maar ook de uitgaven. Er waren echter meer zorgen. Vanwege nieuwe, meer restrictieve wetten kwamen veel vluchtelingen aankloppen. Dikwijls wanhopig; geen uitzicht op een toekomst. De hulpverlening vroeg terecht om meer professionaliteit. Dat had een positieve kant, maar het vroeg ook om meer te vergaderen in het Samenwerkingsverband, cliëntenberaad, verschillende werkgroepen en tijd voor landelijke protesten. Het  aantal hulpvragen werd te groot om te kunnen behappen. De individuele hulp moest beknot worden; enkel asielzoekers met perspectief en in schrijnende situaties konden we toen helpen. Het was  pijnlijk te ervaren hoe we in moeilijke situaties geen hulp meer konden bieden. We voelden mee als vluchtelingen uiting gaven aan hun gevoel.

Vluchtelingen zijn nooit welkom, nergens, dat weet iedereen, dat heeft de geschiedenis al zo vaak bewezen.

Waarom zou je dan vluchten, waarom een langzame dood in een vreemd land als je op de drempel van je eigen huis ook kunt sterven?

Uit: “Mirad, een jongen uit Bosnië”.

Gelukkig kwamen er wel veranderingen. In 2000 nam de nieuwe onafhankelijke Stichting Vluchtelingen in de Knel wat werk uit handen; vooral wat betreft de administratie en het meedenken in het beleid. In 2001 verhuisde de stichting naar de vroegere kleuterschool.  Minder drempelvrees voor de vluchtelingen; méér aanloop en méér problemen vanwege een steeds strikter wordend vreemdelingenbeleid. De zorg om vluchtelingen nam toe. De ondersteuning aan elkaar in de bestaande verbanden was broodnodig.

Toen Rian de leiding kreeg in het Landelijk Ongedocumenteerden Steunpunt werd Willem-Jan van Wijk de coördinator van Vluchtelingen in de Knel. Hij raakte gelukkig snel thuis in het werk van onze stichting. De contacten met de gemeente groeiden en daarnaast kende Willem-Jan de kunst van het delegeren naar jonge, heel betrokken professionele krachten. Zij gaven en geven nog met hart en hoofd uitvoering aan het dagelijkse werk voor mensen in nood. Ook de vrijwilligers kregen verantwoordelijkheid voor deeltaken en velen voelden zich daardoor snel thuis bij onze stichting.

We ervaren nu de gevolgen van het onmenselijke beleid in de grote toeloop van vluchtelingen, die op straat zijn gezet, maar die we niet altijd kunnen helpen. We voelen onze onmacht bij schrijnende situaties, maar de goede sfeer, de onderlinge hulpvaardigheid en een sterke persoonlijke motivatie geven de kracht om te luisteren naar elke nieuwe hulpvrager.

We zullen doorgaan.

Ik heb in het bovenstaande weinig namen genoemd; toch wil ik hiermee ook mijn respect en dankbaarheid uitspreken voor allen, niemand uitgezonderd, met wie ik mag, en heb mogen samenwerken. We hebben elkaar gestimuleerd om de vluchteling als mens te zien, die ook een goed leven mag hebben en dat geeft vreugde. Mijn droom is en blijft, dat deze uitgesloten medemensen mét ons kunnen deelnemen aan een brede menselijke samenleving.

Zr. Bets Verbakel

 

Vluchtelingen in de Knel betekent voor mij…

“…heel veel, zonder deze organisatie denk ik niet dat ik hier zou zitten om deze zin af te maken. Ik wens Vluchtelingen in de Knel een lang leven om mensen zoals ik hulp te kunnen blijven bieden.”
Een man uit Sierra Leone, 30 jaar, in afwachting van zijn procedure.

“…meer dan familie. Ze hebben veel voor mij gedaan. Bedankt daarvoor. May God bless them.”
Een man uit Burundi, 28 jaar, in afwachting van zijn procedure.

“…hoop in Nederland.”
Een vrouw uit Guinee, 29 jaar, inmiddels in het bezit van een verblijfsvergunning.

“…heel veel, ze hebben mij heel veel geholpen in een moeilijke tijd. Ze waren de redding van mijn gezin. Ze gaven mij hoop en licht in leven.”
Een vrouw uit Azerbeidzjan, 42 jaar, inmiddels in het bezit van een verblijfsvergunning.

“…veel. Ze hebben mij veel geholpen in de tijd dat ik een stukje zekerheid nodig had.”
Een man uit Angola, 25 jaar, inmiddels in het bezit van een verblijfsvergunning.

“…een organisatie die mensen helpt die zijn beroofd van hun recht op primaire levensbehoeften. Meestal kan Vluchtelingen in de Knel een oplossing vinden of het in elk geval iets makkelijker maken.”
Een man uit Irak, 24 jaar, in afwachting van zijn procedure.

“…zoveel, mijn hele leven, ze hebben mij goed geholpen.”
Een man uit Soedan, 24 jaar, in afwachting van zijn procedure en inmiddels terug in de overheidsopvang.

 

EEN VOORUITBLIK

Het zijn sombere tijden, de economische crisis duurt voort en de tekorten zijn groter dan gedacht. Weken van onderhandelen hebben niets opgeleverd en met de val van het kabinet duurt de patstelling voort.

Ook op het terrein van het vreemdelingenrecht heeft de afgelopen tijd weinig goeds gebracht, om maar eens te beginnen met de strafbaarstelling van illegaal verblijf.
Aan elke vreemdeling op wie een vertrekplicht rust zal een inreisverbod, gekoppeld aan strafbaarstelling van verblijf, worden opgelegd. De bijbehorende hechtenis bedraagt maximaal zes maanden en er kan in plaats daarvan een boete van maximaal 3.800,- euro worden opgelegd. Voor Vluchtelingen in de Knel als stichting heeft de  strafbaarstelling geen gevolgen, illegaal verblijf is een overtreding (en geen misdrijf) waardoor het verlenen van hulp en bijstand niet strafbaar is. Voor de cliënten zijn de gevolgen uiteraard wel ernstig. Een grote groep vreemdelingen wordt gecriminaliseerd, zal zich daardoor nog meer terugtrekken en moeilijker bereikbaar worden voor hulpverlening.

Daarnaast is er sprake van een sterke afname van het aantal asielaanvragen in Nederland (13.330 in 2010 tegen 11.590 in 2011), terwijl er in geheel Europa een forse toename was. (240.410 in 2010 tegen 277.370 in 2011).

De wens om immigratie nog verder te beperken door strengere regels, zoals afgesproken in het regeerakkoord, wordt vooralsnog doorgezet. De verwachting is dat door al deze beperkende maatregelen nog meer vreemdelingen buiten de boot vallen en zullen aankloppen bij Vluchtelingen in de Knel.

Is er ook nog iets positiefs te melden? Jazeker, onlangs is besloten om Irakese homoseksuelen als risicogroep aan te merken, waardoor zij sneller in aanmerking komen voor een verblijfsvergunning. Ook zijn er gunstige ontwikkelingen met betrekking tot bekeerlingen uit Iran en zijn er geen gedwongen uitzettingen naar Somalië op dit moment.

En Vluchtelingen in de Knel slaagt er nog steeds in om tegen de stroom in het groeiende aantal hulpvragen te behandelen, waarbij er nog ook verblijfsvergunningen worden verleend!

Mark van den Hoff
Bestuurslid & advocaat vreemdelingenrecht

 

Vluchtelingen in de Knel betekent voor mij…

“…heel veel, ook voor mijn gezin. Ze hebben mij gered van frustratie. Ik ben heel dankbaar en wens hun alle kracht om door te gaan. Ik hoop dat ze nooit zullen ophouden te bestaan, zodat ze mensen kunnen blijven helpen.”
Een man uit Sierra Leone, 30 jaar, inmiddels in het bezit van een verblijfsvergunning.

“…alles. Door hen heb ik het recht teruggekregen om een mens te mogen zijn.”
Een alleenstaande moeder uit Iran, 28 jaar, in afwachting van haar procedure.

 

EEN KIJKJE IN DE WONDERE WERELD VAN HET VREEMDELINGENRECHT

Bij Vluchtelingen in de Knel zijn we in de afgelopen jaren geconfronteerd geweest met bepaalde beslissingen van de IND of uitspraken van rechtbanken, die zo bizar beredeneerd zijn, dat ze bijna lachwekkend te noemen zijn. Hoe past dit toch binnen een rechtssysteem? Maar als je je dan beseft dat deze beslissingen enorme gevolgen hebben voor een mensenleven, dan zijn ze niet meer om te lachen. Dan zijn ze te waar om mooi te zijn….

Enkele voorbeelden:

  • Een vrouw uit Burundi doet  een beroep op het beleid ten aanzien van Burundese vrouwen die aannemelijk hebben kunnen maken dat zij te vrezen hebben voor seksueel geweld. De soldaten die haar en haar familie meerdere malen hebben bedreigd, hebben haar echter toen niet verkracht. Dit feit, in samenhang met de feiten dat ze een alleenstaande vrouw is, zonder sociaal netwerk in Burundi, is voor IND onvoldoende om op haar persoon gericht seksueel geweld bij terugkeer aan te nemen.Omdat ze nog niet verkracht is in Burundi zal ze bij terugkeer ook niet verkracht worden?
  • Een studente uit Iran deed mee aan demonstraties tegen het regime. De IND gelooft dat ze studente was, maar niet dat ze studeerde aan de universiteit die ze noemt, omdat deze niet te vinden is in openbare bronnen, namelijk Wikipedia.Wikipedia is een vrije encyclopedie op internet, waar iedereen informatie op kan zetten. Absoluut geen betrouwbare bron om te gebruiken in zulke belangrijke beslissingen!
  • Een 34-jarige man uit Darfur, behorend tot de Berti stam, is gevlucht voor het geweld vanuit de overheid tegen niet-Arabieren. De IND vindt het niet geloofwaardig dat hij tot de Berti stam behoort, omdat hij geen kennis heeft over de taal Berti.N.B. Berti is al bijna 100 jaar een dode taal!
  • De rechtbank ’s-Gravenhage is van oordeel dat van een Afghaanse jongen, die bekeerd is tot het Christendom en daar ook anderen graag over verteld, verwacht mag worden dat hij zich in Afghanistan terughoudend opstelt bij het verrichten van bekeringsactiviteiten.Geldt het recht op vrijheid van godsdienst niet voor deze jongen?
  • Bureau Medische Advisering (BMA) maakt rapporten voor de IND als er in een procedure ook gekeken moet worden naar de gezondheidssituatie van de cliënt. Bij een Guinese jongen is PTSS (trauma) en suïcidale gedachten vastgesteld. Hij heeft op het dak van een flat gestaan, klaar om te springen, maar besloot uiteindelijk om het niet te doen. Volgens BMA is er geen sprake van crisisachtige situaties en is er geen risico op een suïcidepoging.Had deze jongen daadwerkelijk van de flat moeten springen om aan te tonen dat hij suïcidaal is?
  • IND is van mening dat van een Somalische man, gevlucht voor de oorlog en terroristische groepering Al-Shabaab, verwacht kan worden dat hij, vanwege zijn ervaring met het leven onder Al Shabaab, zich kan handhaven onder de regels van Al Shabaab.Hoe past deze redenatie in de (internationale)  strijd tegen het terrorisme?
  • Een man uit Sierra Leone heeft volgens de IND onduidelijke verklaringen afgelegd over zijn seksuele geaardheid, waardoor het niet aannemelijk is dat hij homoseksueel is.Hoe kan deze man bewijzen dat hij homo is?
  • En bij een Gambiaanse man gelooft de IND wel zijn homoseksuele geaardheid, evenals dat hij betrapt is in een relatie met een andere man en dat homoseksualiteit in Gambia niet geaccepteerd en zelfs strafbaar is. Ook verwacht IND niet dat hij zich terughoudend opstelt wat betreft zijn seksuele geaardheid. Toch kan hij volgens IND terug, omdat hij niet heeft aangetoond dat hij individuele problemen heeft ondervonden in Gambia.Als hij opnieuw betrapt wordt in een homoseksuele relatie in Gambia, dit keer niet op tijd kan vluchten, gaat de IND hem dan uit de gevangenis halen en alsnog als vluchteling erkennen?

Dianne Horsting

 

Vluchtelingen in de Knel betekent voor mij…

“…heel veel, omdat ze mij en mijn gezin hebben geholpen en ons een kans hebben gegeven om in Nederland te mogen blijven wonen.”
Een vrouw uit Afghanistan, 44 jaar, inmiddels in het bezit van een verblijfsvergunning.

 

EEN AANTAL CIJFERS OP EEN RIJ

Vanaf  begin 2004, het jaar waarin de registratie bij Vluchtelingen in de Knel veranderd is, hebben 2.031 mensen een aanvraag ingediend om bij ons opgevangen te worden. Daaronder bevonden zich 318 gezinnen met 604 kinderen onder de 18 jaar.

Daarnaast hebben we vanaf begin 2004, 12.194 keer bemiddeld bij het verkrijgen van eerstelijns medische zorg. In deze periode staat 2007, het jaar van het generaal pardon, op de eerste plaats met 1.849 verwijzingen, gevolgd door 2011 met  1.749 verwijzingen. Sinds 2004 heeft Vluchtelingen in de Knel gewerkt aan 1.069 dossiers (1.304 personen, 89 gezinnen) en dit is vijfmaal het aantal van de periode 1995-2003.

Marie-Jose Leenaars

 

Vluchtelingen in de Knel betekent voor mij…

“…I think you’re lifesavers. So kind, helpful and you show concern to those who are hopeless.”
Een vrouw uit Nigeria, 31 jaar, uitgeprocedeerd.

“…hoop. Ze helpen mij met een deel van mijn problemen.”
Een vrouw uit Angola, 21 jaar, in afwachting van haar procedure.

“…nieuwe hoop en stevige kracht van een groep goede mensen die hun kostbare tijd gebruiken om het leven van andere mensen in nood te redden. Na een lange tijd van ellende en negatieve berichten, voelde ik me steeds minder waard in deze wereld. Ik had steeds spijt dat ik geboren was en wilde niet meer leven. Ik voelde me ontzettend machteloos, eenzaam en wanhopig in deze grote wereld, vol gevaar. In deze kritieke situatie ben ik de mensen van Vluchtelingen in de Knel tegengekomen, die echt naar mij luisteren en mij hulp bieden. Zij hebben mij geholpen uit dit dal te komen.”
Een man uit Afghanistan, 19 jaar, in afwachting van zijn procedure.

 

WIST-U-DAT:

  • Vluchtelingen in de Knel vier jaren aan het dossier van een familie heeft gewerkt, waarvan in eerste instantie alleen de vader legaal verblijf had? Na één jaar kwam een verblijfsvergunning voor het zoontje, na drie jaar volgde de  moeder en heel recent kreeg ook de twaalf-jarige dochter een verblijfsvergunning. We zijn heel blij zijn dat deze cliënten nu als familie een toekomst kunnen opbouwen in Nederland.
  • Vluchtelingen in de Knel tegenwoordig niet alleen een website heeft, maar ook te vinden is op Facebook en Twitter.

Leden van het Comité van aanbeveling zijn:

  • Rein Welschen – ex-burgemeester van  Eindhoven.
  • Zuster Veronique van Woerkum – ex-algemeen overste en houdster van de erepenning van Eindhoven.
  • Theo van Boven – emeritus hoogleraar internationaal recht
  • Thom Aussems – directeur-bestuurder Woningbouwvereniging Trudo, Eindhoven.
  • Annelie Stevens-Ruiters – directeur GGD Brabant-Zuidoost.

 

Dit bericht is geplaatst in Actueel, Nieuwsbrief met de tags . Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *